ΗΡΑΚΛΗΣ Ιωαννίνων

Αρχείο Κώστα Κόκκα

Ο ΗΡΑΚΛΗΣ Ιωαννίνων (Έτος ιδρύσεως 1918)

Κατά το πρότυπο της εποχής εκείνης η εκγύμναση των νέων ήταν συνυφασμένη με την πνευματική και καλλιτεχνική αγωγή τους. Έτσι τα πρώτα σωματεία που ιδρύθηκαν στην Σμύρνη ήταν Μουσικά και Γυμναστικά Σωματεία όπως π.χ. ο “Ορφέας (Πανιώνιος)” και ο “Απόλλων”.  Την εποχή εκείνη, κυρίως πριν την απελευθέρωση το 1913, είχαν αναπτυχθεί στενές σχέσεις, πολιτιστικές ή εκπαιδευτικές θα λέγαμε σήμερα, μεταξύ Ζωσιμαίας Σχολής και Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης και φαίνεται ότι τα Γιάννινα επηρεάστηκαν από τα όσα – σπουδαία – γίνονταν στη Σμύρνη και έτσι το πρώτο σωματείο που ιδρύθηκε στα Γιάννινα, ο “ΗΡΑΚΛΗΣ”, διέθετε τμήματα ποδοσφαίρου, εγχόρδων, μαντολινάτας και χορωδίας.

Το 1918 μερικοί φιλόδοξοι, δραστήριοι και φιλοπρόοδοι νέοι των Ιωαννίνων όπως ο γιος του Βέλγου Προξένου στα Ιωάννινα Εμμανουήλ Ντε Πουσόν, ο έμπορος – κηροπλάστης  Αριστείδης Χαντέλης,  ο έμπορος Ιωάννης Νιτσίδης, ο φαρμακέμπορος Λέων Θεμελής, ο λογοτέχνης Άλκης Μάνθος κ.α. ανέλαβαν την πρωτοβουλία για την ίδρυση του ΗΡΑΚΛΗ και αποτέλεσαν το πρώτο του Διοικητικό Συμβούλιο.

Φαίνεται όμως ότι η άσκηση αθλητικών δραστηριοτήτων δεν ταίριαζε και πολύ με το πνεύμα των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων. Έτσι πολύ σύντομα συνέβη και στον ΗΡΑΚΛΗ αυτό που είχε συμβεί πρωτύτερα και στα υπόλοιπα ιστορικά σωματεία του ελληνισμού, δηλαδή ο διαχωρισμός των αθλητικών από τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

Την εποχή εκείνη οι σύλλογοι γεννιόταν από τους ίδιους τους αθλητές – ποδοσφαιριστές, που με κίνητρο την αγάπη για άθληση και διάκριση σ’ αυτό τον τομέα, έπαιρναν μόνοι τους τις σχετικές πρωτοβουλίες και στη συνέχεια ακολουθούσαν οι Πρόεδροι και τα Διοικητικά Συμβούλια. Με αυτή τη διαδικασία λοιπόν, το 1925 οι αθλητές του ΗΡΑΚΛΗ επέλεξαν να ακολουθήσουν αυτόνομη πορεία και αποφάσισαν να ιδρύσουν ένα νέο Σωματείο, τον ΠΥΡΡΟ,  με αποκλειστικό πεδίο δράσης, αυτό του αθλητισμού.

Δεν έχουμε ασφαλείς πληροφορίες για τα χρώματα της φανέλας της ομάδας του ΗΡΑΚΛΗ αν και ο πιθανότερος συνδυασμός πρέπει να  ήταν το μπλε (γαλανό) και το μαύρο

Μετά το 1925 ο ΗΡΑΚΛΗΣ συνέχισε τις καλλιτεχνικές δραστηριότητες, με πολύ μεγάλη επιτυχία, μέχρι το 1950. Στα μουσικά δρώμενα του Συλλόγου συμμετείχαν σημαντικές προσωπικότητες των Ιωαννίνων, μεταξύ των οποίων ο Ευθύμιος Τζάλλας, ιδρυτής και εκδότης της εφημερίδας ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ και ο Δημήτριος Μακρής, Δημοτικός Σύμβουλος κ.ά. Μάλιστα στην πλατεία Γ. Σταύρου υπήρχε ένας κατασκευαστής οργάνων, ονόματι Καλύβας, ο οποίος τους προμήθευε τα μουσικά όργανα και τα επισκεύαζε όταν  χρειαζόταν.

 

672.01 Κ. Κόκκας ΗΡΑΚΛΗΣ

Είναι η παλαιότερη (χρονολογικά) φωτογραφία ποδοσφαιρικής ομάδας των Ιωαννίνων και τα εικονιζόμενα πρόσωπα θα πρέπει να καταγραφούν ως οι πρώτοι ποδοσφαιριστές των Ιωαννίνων. Η φωτογραφία πρέπει να “τραβήχτηκε” στο χωράφι – γήπεδο “Κίσλα” το 1918, αμέσως μετά την ίδρυση του σωματείου. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι νέοι αθλητές δεν φοράν την ομοιόμορφη φανέλα της ομάδας τους, αλλά τα καθημερινά τους ρούχα (ένας μάλιστα φοράει και τη γραβάτα του!). Επάνω σειρά: Άγνωστος, Στεφανίδης, Λεπενιώτης, Τσούκαλης, Αθανάσιος Μπαλτατζής, Τσελίκας και Σπυρίδων Παλάσκας   Μεσαία σειρά: Δήμου, Γκόγιας, Τάκης Μαρτίνης και Γεώργιος Ρίζος   Κάτω σειρά: Άγνωστος, Κασσίδης, Δώνης Θεμελής, Στέφανος Ρόϊμπας και Παλάσκας

 

672.02 Κ. Κόκκας ΗΡΑΚΛΗΣ - ΠΥΡΡΟΣ Λεζάντα 
Η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι καταχωρημένη στο “Αρχείο Κώστα Κόκκα” με τον τίτλο “1925 – ΠΥΡΡΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ”.  Εκτιμώ ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι η τελευταία εμφάνιση των ποδοσφαιριστών του ΗΡΑΚΛΗ με τη φανέλα της παλιάς τους ομάδας και λίγο πριν αποχωρήσουν για να ιδρύσουν τον ΠΥΡΡΟ. Κατέληξα σ’ αυτό το συμπέρασμα εκ του γεγονότος ότι τα χρώματα της φανέλας του ΠΥΡΡΟΥ ήταν το μαύρο και το λευκό. ενώ η φανέλα ων ποδοσφαιριστών της φωτογραφίας φαίνεται να έχει χρώματα που παραπέμπουν στα χρώματα της ομάδας του ΗΡΑΚΛΗ, δηλαδή στο μπλέ (γαλάζιο) και το μαύρο και σίγουρα όχι στο μαύρο και στο λευκό.  Επάνω σειρά: Κώστας Χρηστίδης (μετέπειτα ιατρός δερματολόγος), Γκιόκας,  Δώνης Θεμελής, Άγνωστος και Κασσίδης   Μεσαία σειρά:   Δήμου, Τσελίκας και Άγνωστος   Κάτω σειρά: Άγνωστος, Τάκης Μαρτίνης και Γεώργιος Ρίζος

 

 

672.02 Κ. Κόκκας Ύμνος

Αρχηγός (κάτι σαν Πρόεδρος Δ.Σ με τα σημερινά δεδομένα) του ΗΡΑΚΛΗ ετέθη ο γιος του Βέλγου Προξένου στα Γιάννινα Εμμανουήλ ντε Πουσών. Φαίνεται όμως ότι, λίγο πριν από την λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αρχηγός εκλήθη να υπηρετήσει στο στρατό του Βελγίου και αναχώρησε από τα Ιωάννινα. Τη θέση του ανέλαβε  τότε ο Υπαρχηγός Αρίστιππος Χαντέλης. Την 20η Νοεμβρίου 1918 το μέλος του Συλλόγου Αλκιβιάδης Ν. Μάνθος συνέταξε έναν ύμνο που φέρει τον τίτλο “Προς τον Αρχηγόν του Ποδοσφαιρικού Συλλόγου ο Ηρακλής Εμμανουήλ δε Πουσών Βέλγον την καταγωγήν  και τον Υπαρχηγόν αυτού Αρίστιππον Χαντέλην Έλληνα (Ηπειρώτην) την καταγωγήν”. Το πρωτότυπο κείμενο είναι ιδιόχειρο και γραμμένο με καλλιτεχνική γραφή, συνοδεύεται δε από μεταγραμμένο  δακτυλογραφημένο κείμενο

 

 

672.03 Κ. Κόκκας Χαντέλης

 Ο, αρχικά, Υπαρχηγός και μετέπειτα Αρχηγός του ΗΡΑΚΛΗ Αρίστιππος Χαντέλης

 

 

672.04 Κ. Κόκκας Η μαντολινάτα

 Το τμήμα Μαντολινάτας του ΗΡΑΚΛΗ,  καθιστό σε καρέκλες και με καθαρή πόζα μουσικής δράσης είναι φωτογραφημένο σε μία άγνωστη εξοχική περιοχή. Εξ αριστερών προς τα δεξιά: Απ. Καππάς,  Αθ. Αγγελίδης, Δ. Αργύρης,  Δ. Μακρής, Άγνωστος μουσικός και Ηγουμενίδης. 

 

 

672.05 Κ. Κόκκας Τμήμα Μαντολινάτας

 Το τμήμα Μαντολινάτας του ΗΡΑΚΛΗ σε μία αναμνηστική φωτογραφία της περιόδου 1918 – 1925.  Στη φωτογραφία απεικονίζονται τα ίδια πρόσωπα με την προηγούμενη (με προσθήκη μόνο ενός προσώπου που δεν είναι μουσικός), ενώ είναι ίδιες και οι καλαμιές του χωραφιού. Φαίνεται λοιπόν ότι αυτή η φωτογραφία “τραβήχτηκε” την ίδια μέρα με την προηγούμενη φωτογραφία και στον ίδιο εξοχικό χώρο (μάλλον κοντά στη λίμνη). Εξ αριστερών προς τα δεξιά: Άγνωστος μουσικός, Δημ. Μακρής, Αθ. Αγγελίδης, Δ. Αργύρης,  Απ. Καππάς,  Μπαμπανάτσας και Ηγουμενίδης.  Ο Δημήτριος Μακρής ήταν Δημοτικός Σύμβουλος της πόλης μας και είναι δικό του έργο οι βρύσες και η διαμόρφωση χώρων πρασίνου.

 

 

672.06 Κ. Κόκκας Τμήμα Εγχόρδων

Το Τμήμα Εγχόρδων του ΗΡΑΚΛΗ συμμετέχει σε  Πρωτομαγιάτικη εκδήλωση του 1921. Διακρίνονται από αριστερά προς τα δεξιά: Απ. Καππάς, ο εκδότης του Ηπειρωτικού Αγώνα Ευθύμιος Τζάλλας, Φίλιος, Άγνωστος, Αθ. Αγγελίδης, Άγνωστος, Δ. Αργύρης, Λέττας, Ι. Κούρεντας, Άγνωστος και Άγνωστος.   

 

 

 

672.07 Κ. Κόκκας Η Χορωδία 1938

Η Χορωδία του Ι.Ν. Αγίας Αικατερίνης, η οποία  απαρτίζονταν κατά κύριο λόγο από χορωδούς του Συλλόγου ΗΡΑΚΛΗΣ, αποθανατίζεται στο προαύλιο προ της εισόδου του Ι. Ναού. Στην επάνω σειρά (όρθιοι) υπάρχουν δώδεκα (12) ψάλτες, αλλά στο σχετικό κατάλογο αναγράφονται μόνον εννέα (9) ονόματα (Σιρμακέσης, Παπατζίμας, Παπαρούνας, Κ. Κοράκης, Βακαλόπουλος, Γκόρτσος, Απόσ. Παπατζίμας, Ματζουμελέκης και Καλατζής), γεγονός το οποίο δεν μας επιτρέπει να επιχειρήσουμε ταυτοποίηση προσώπων με ονόματα. Κάτω σειρά (καθιστοί): Χρήστος Σαράτσης, ο Πρωτοσύγκελος Ναθανάηλ Βαρουχάκης και Παπαδάτος. Ο Θεολόγος Χρήστος Σαράτσης ήταν αρχικά Πρωτοψάλτης της Αγίας Αικατερίνης και αργότερα διετέλεσε γαι πολλά χρόνια Πρωτοψάλτης του Αρχιμανδρειού.

 

 

 

672.08 Κ. Κόκκας Η Χορωδία 1948

Ο Σύλλογος ΗΡΑΚΛΗΣ συνέχισε τις καλλιτεχνικές του δραστηριότητες μέχρι το 1950. Στη φωτογραφία του 1948 εμφανίζεται η Χορωδία του ΗΡΑΚΛΗ η οποία συμμετέχει σε μουσική εκδήλωση  στο χειμερινό κινηματοθέατρο ΟΡΦΕΑΣ, μαζί με την Μπάντα του Α’ Σώματος Στρατού (996 Στρατιωτική Μουσική). Στη φωτογραφία, η οποία είναι “τραβηγμένη” μπροστά από τη σκάλα που οδηγούσε στον θρυλικό εξώστη (γαλαρία) του ΟΡΦΕΑ, απεικονίζονται δεκαοχτώ (18) χορωδοί και μουσικοί, αλλά στο σχετικό κατάλογο αναγράφονται μόνον δεκατρία (13) ονόματα (Καλόγηρος, Κων. Κοράκης, Από. Νιτσίδης οργανίστας, Σαράτσης, Σπ. Τζουμάκας κιθαράς,  Μπαρμπούτης, Χριστογιώργος, Γ. Γκλίναβος, Παπατζίμας, Παπαρούνας, Γ. Τσεκούρας, Βακαλόπουλος και Απόσ. Παπατζίμας), γεγονός το οποίο δεν μας επιτρέπει να επιχειρήσουμε ταυτοποίηση προσώπων με ονόματα

 

 

Συντάκτης: Αθανάσιος Δάλλας