Η ίδρυση των Αθλητικών Σωματείων στα Γιάννινα

Ερασιτεχνικός αθλητισμός στα Γιάννινα

Ίδρυση και πορεία των Αθλητικών Σωματείων 

Η αθλητική ιδέα άρχισε να ανθίζει και πάλι στον Ελληνισμό μετά την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1865, 1870, 1875 και 1888 που εμπνεύστηκαν και χρηματοδότησαν οι Βορειοηπειρώτες Εθνικοί Ευεργέτες Ευαγγέλης και Κωνσταντίνος Ζάππας. Οι πρώτοι Γυμναστικοί  Σύλλογοι που ιδρύθηκαν είναι ο “Ορφέας – Πανιώνιος” (1890) και ο “Απόλλων” (1891) στη Σμύρνη και ο “Πανελλήνιος Γ.Σ. ” (1891) και  ο “Εθνικός Γ.Σ.” (1891) στην Αθήνα.

Η Ζωσιμαία Σχολή ήταν εκείνα τα χρόνια το κέντρο της παιδείας στην Ήπειρο και παράλληλα ο χώρος καλλιέργειας και διάδοσης των, κάθε είδους, ελληνικών ιδεών και αξιών. Έτσι λοιπόν πολύ γρήγορα εντάχθηκαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Ζωσιμαίας Σχολής η εκγύμναση των νέων και η καλλιέργεια της αθλητικής άμιλλας. Στη φωτογραφία  του 1907  απεικονίζεται η επίδειξη των γυμναστικών ικανοτήτων των μαθητών που γίνεται στο γήπεδο του “ατ παζάρ” παρουσία των αρχών της πόλης και του λαού (σε πρώτο πλάνο ο Γυμνασιάρχης Γ. Κλούδης) γεγονός που μας επιτρέπει να ισχυριστούμε ότι ο αθλητισμός στα Γιάννινα γεννήθηκε μέσα στη Ζωσιμαία Σχολή.

670.6 Κόκκας1 Γυμναστικές επιδείξεις Ζ.Σ.

Επιδεκτικαί εξετάσεις της Ζωσιμαίας Σχολής (1907)

 

Αμέσως μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων το 1913 και πριν την επίσημη ίδρυση αθλητικών σωματείων, διοργανώνονταν στο γήπεδο του “ατ παζάρ”  μόνον αγώνες κλασσικού αθλητισμού, στην αρχή μεταξύ ανεξαρτήτων αθλητών, αργότερα μεταξύ αθλητικών ομάδων του στρατού και τέλος των αθλητικών σωματείων της πόλης. Η προσέλευση του κόσμου σε αυτούς τους αγώνες ήταν εντυπωσιακή γεγονός που αποδεικνύει το πόσο γρήγορα διαδόθηκε στα Γιάννινα η αγάπη για τον αθλητισμό. Πάντως αποτελεί γεγονός ότι η ανάπτυξη του κλασσικού αθλητισμού στα Γιάννινα, προηγήθηκε τηες ανάπτυξης του ποδοσφαίρου.

670.7 Κόκκας Ατ παζάρ

 Αγώνες κλασσικού αθλητισμού στο γήπεδο “ατ – παζάρ”

 

Το πρώτο αθλητικό (και μουσικό παράλληλα) σωματείο που ιδρύθηκε επίσημα στα Γιάννινα ήταν ο “ΗΡΑΚΛΗΣ’’, με έτος ιδρύσεως το 1918. Δεν έχουμε ασφαλείς πληροφορίες για τα χρώματα της φανέλας της ομάδας αν και ο πιθανότερος συνδυασμός πρέπει να  ήταν το μπλε και το μαύρο.

670.01 Κ. Κόκκας ΗΡΑΚΛΗΣ

Η ποδοσφαιρική ομάδα του ΗΡΑΚΛΗ

 

Ο “Ηρακλής’’ δραστηριοποιήθηκε σαν ποδοσφαιρική ομάδα μέχρι το 1925 οπότε απεσπάσθη το τμήμα του ποδοσφαίρου και οι ποδοσφαιριστές του ίδρυσαν τον “ΠΥΡΡΟ’’. Ο “Πύρρος’’ διέθετε τμήματα ποδοσφαίρου και στίβου και τα χρώματά του ήταν το μαύρο και το άσπρο.

670.02 Κ. Κόκκας ΠΥΡΡΟΣ 1930

ΠΥΡΡΟΣ – Φωτογραφία του 1930

 

Το 1927 ιδρύθηκε στα Γιάννινα  ο ‘’ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ’’ ο οποίος είχε μόνο ποδοσφαιρικό τμήμα. Ο “Ολυμπιακός”, έχοντας προφανώς σαν πρότυπο την ομώνυμη ομάδα του Πειραιά,  χρησιμοποιούσε για χρώματα της φανέλας του το κόκκινο και το άσπρο και δραστηριοποιήθηκε μέχρι το 1932, δηλαδή μέχρι τη χρονιά που ενώθηκαν όλα τα Σωματεία της πόλης για να ιδρύσουν τον ‘‘ΠΑΣ Αβέρωφ’’.

670.05 Κ. Κόκκας ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ 1930

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ – Φωτογραφία του 1930

 

Το 1928 ιδρύθηκε ο ‘’ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ’’ ο οποίος είχε και ποδοσφαιρικό τμήμα και τμήμα κλασσικού αθλητισμού. Τα χρώματα της στολής του ήταν το πράσινο και το άσπρο.

670.04 Κ. Κόκκας ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ 1928.1

ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ – Φωτογραφία του 1928

 

Από το συμφωνητικό που υπεγράφη το 1932 για την ίδρυση του “Αβέρωφ” προκύπτει ότι το 1932 υπήρχε και ένας άλλος αθλητικός σύλλογος που έφερε το όνομα ‘’ΝΙΚΗ’’. Δεν διαθέτουμε καμμία αξιόπιστη πληροφορία, ούτε για το έτος ιδρύσεως του, ούτε για τα χρώματα της φανέλας του.

670.03 Κ. Κόκκας ΑΒΕΡΩΦ 1934

ΠΑΣ ΑΒΕΡΩΦ – Φωτογραφία του 1934

 

Το 1932 έγινε μία συμφωνία μεταξύ των συλλόγων ‘’Πύρρος’’- ‘’Ολυμπιακός’’- ‘’Ατρόμητος’’ και ‘’Νίκη’’, με την οποία οι προαναφερθέντες σύλλογοι διαλύονταν οριστικά και ισρύονταν μια νέα ομάδα με το όνομα Πανηπειρωτικός Αθλητικός Σύλλογος Αβέρωφ δηλαδή ο ‘’ΠΑΣ ΑΒΕΡΩΦ’’, και τα χρώματα της στολής ήταν το κίτρινο και το μαύρο. Δόθηκε στην ομάδα αυτό το όνομα για να τιμηθεί η μνήμη του μεγάλου Εθνικού Ευεργέτου Γεωργίου Αβέρωφ, του Μεγάλου τέκνου της Ηπείρου. Όταν έγινε αυτή η συγχώνευση όλα τα Διοικητικά Συμβούλια των Συλλόγων συμφωνήσανε, με συμβολαιογραφική πράξη, ότι στο εξής δεν θα εμφανιστούν τα ονόματα ‘’Πύρρος’’, ‘’Ατρόμητος’’,  ‘’Ολυμπιακός’’ και ‘’Νίκη’’.

Το 1936 κάποιοι παλιοί οπαδοί του θέλησαν να επανιδρύσουν τον Ατρόμητο. Επειδή όμως από τη συμφωνία του 1932 δεν επιτρέπονταν να χρησιμοποιηθεί το παλιό όνομα και για να τηρηθούν οι τύποι, η ομάδα επανεμφανίστηκε με επίσημο όνομα το όνομα ‘’ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ’’. Όπως ήταν φυσικό όμως οι οπαδοί της νέας ομάδας, αλλά και οι υπόλοιποι φίλαθλοι, δεν χρησιμοποιούσαν ολόκληρο το καινούργιο όνομα αλλά το σκέτο και γνωστό τους από το παρελθόν  ‘’Ατρόμητος’’. Την ίδια χρονιά και μετά το ‘’σπάσιμο’’ της συμφωνίας του 1932 άρχισε,  σιγά – σιγά , να επαναδραστηριοποιείται  και ο ‘’Ολυμπιακός’’.

Το 1961 αποφασίστηκε η συγχώνευση του ‘’Ατρομήτου’’ και ‘του ’Ολυμπιακού’’ από την οποία προέκυψε ο ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ  (Α.Ο.Ι.).

Έτσι λοιπόν η παρουσία των αθλητικών σωματείων τα Γιάννινα καταγράφεται ως εξής:

1918 : Ηρακλής

1925 : Πύρρος, Ηρακλής

1927 : Πύρρος, Ηρακλής, Ατρόμητος

1928 : Πύρρος, Ηρακλής, Ατρόμητος, Ολυμπιακός, Νίκη (;)

1932 : Αβέρωφ

1936 : Αβέρωφ, Ατρόμητος 4ης Αυγούστου, Ολυμπιακός

1945 : Αβέρωφ, Ατρόμητος, Ολυμπιακός

1961 : Αβέρωφ, Αθλητικός όμιλος Ιωαννίνων (Α.Ο.Ι.)

1966 : Συγχώνευση Σωματείων. Δημιουργία των (επαγγελματικών) ΠΑΣ ΓΙΑΝΝΙΝΑ και ΜΠΙΖΑΝΙ

Το 1996 πρέπει να θεωρείται το χρονικό όριο της κυριαρχίας του ερασιτεχνικού αθλητισμού.  Από τότε και μετά κυριαρχεί, σε όλα τα αθλήματα,  ο επαγγελματισμός. Όχι ότι δεν υπάρχουν μέχρι τις μέρες μας ερασιτεχνικά σωματεία και αθλητές που υπηρετούν πιστά το αθλητικό ιδεώδες του «ευ αγωνίζεσθαι». Πρέπει όμως να το παραδεχτούμε, ο ερασιτεχνικός αθλητισμός ζει υπό την σκιά του επαγγελματικού αθλητισμού και επιβιώνει μόνο ως ατομική δράση και όχι ως κοινωνικό φαινόμενο.

Το ποδόσφαιρο διεκδικεί τον πρωταγωνιστικό ρόλο στα αθλητικά δρώμενα της πόλης των Ιωαννίνων, χωρίς να παραγνωρίζεται όμως και ή σημαντική δημοφιλία και των άλλων αθλημάτων, όπως ο κλασσικός αθλητισμός, η ποδηλασία, το μπάσκετ, το βόλεϋ κ.λ.π. Ο ερασιτεχνικός αθλητισμός στα Γιάννινα κατόρθωσε να διανύσει μια λαμπρή διαδρομή 50 ετών περίπου και να προσφέρει τη χαρά της άθλησης στους νέους. Αυτό επιτεύχθηκε χάρις στην συμπαράσταση των φιλάθλων και στην μεγάλη προσπάθεια των διοικητικών παραγόντων και ιδίως των εκάστοτε προέδρων οι οποίοι, πολύ συχνά, εκκαλούντο να καταβάλουν εξ ιδίων και τις δαπάνες λειτουργίας των σωματείων. Αισθάνομαι την υποχρέωση να αναφέρω, τιμητικά,  τα ονόματα όσων διετέλεσαν Πρόεδροι των Συλλόγων της πόλης μας:

ΗΡΑΚΛΗΣ: Εμμανουήλ Ντε Πουσών (γιος του Βέλγου Προξένου στα Ιωάννινα),  Χαντέλης  Αριστείδης (Έμπορος – Κηροπλάστης)

ΠΥΡΡΟΣ: Αποστολίδης Σπύρος (Υπάλληλος Δημοσίου)

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ: Πουτέτσης Γεώργιος (Υπάλληλος του Υγειονομικού Κέντρου Ιωαννίνων και αργότερα Διευθυντού Προνοίας του Τμήματος Ηπείρου), Δημητριάδης Ελευθέριος (Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ιωαννίνων), Πανταζής Διονύσιος (Διευθυντής Τυροκομικής Σχολής) και Πανταζής Πάνος (Γεωπόνος).

ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ: Κόντος Τηλέμαχος (Υπάλληλος Στρατολογίας), Σιόμπος Κωνσταντίνος (Έμπορος), Βενέτης Κωνσταντίνος (Πρόεδρος Αναπήρων και Θυμάτων Πολέμων), Σακκάς Γρηγόριος (Δημοσιογράφος και, μετέπειτα, Νομάρχης Καρδίτσας και Δήμαρχος Ιωαννίνων), Γεωργιάδης Γεώργιος (Δικαστικός Υπάλληλος, με προσφορά 30 ετών, περίπου, στον αθλητισμό των Ιωαννίνων, αρχικά σαν ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού και του Ατρομήτου  και μετά σαν διοικητικός παράγων), Συγκούνας Σπύρος (Συμβολαιογράφος), Μελανίδης Γεώργιος (Ιατρός), και Κωνσταντόπουλος Σπύρος (Εφοριακός).

ΑΒΕΡΩΦ: Χρηστίδης Στέφανος (γιατρός), Ζαλίγκας Κωνσταντίνος (Έμπορος), Κυρκόπουλος Γεώργιος (Δικηγόρος), Σακκάς Γρηγόριος (Δημοσιογράφος και, μετέπειτα, Νομάρχης Καρδίτσας και Δήμαρχος Ιωαννίνων), Μητροκώστας Κωνσταντίνος (Δικηγόρος), Ματσόπουλος Κωνσταντίνος (Ιατρός), Γιαννής Περικλής (Ιατρός, προσέφερε τις υπηρεσίες του στον αθλητισμό – σαν αθλητής στίβου και σαν διοικητικός παράγων – επί 35 χρόνια), Παπασταύρου Ιωάννης (Γεωπόνος), Μάντζιος Χαρίλαος (Ιατρός), Φίλιος Αχιλλέας (Ιατρός), Δαβαρτζίκης Κωνσταντίνος (Έμπορος), Φρίγκας Λάκης (Διευθυντής Νομαρχίας) και Παπαπάνος ……. (Διευθυντής Δ.Ε.Η.).

 

 Συντάκτης: Αθανάσιος Δάλλας