Αναθεώρηση του Καταστατικού των Αγαθοεργών

Πρόσφατα πληροφορηθήκαμε ότι, ενώ είχε προγραμματισθεί η διεξαγωγή έκτακτης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου με θέμα συζήτησης «Τα Κληροδοτήματα του Δήμου και τα Κληροδοτήματα που διαχειρίζονται τα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων δεν μας είχε αποσταλεί καμμία ειδοποίηση συμμετοχής στην συγκεκριμένη συνεδρίαση.
Κατόπιν τούτου η Ένωση Αποφοίτων Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων απέστειλε στον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Ιωαννίνων κ. Γεώργιο Παπαδιώτη (με κοινοποίηση στον Δήμαρχο κ. Θωμά Μπέγκα και στις Δημοτικές παρατάξεις) την παρακάτω επιστολή:

 

Θέμα: Συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο για τα Κληροδοτήματα που διαχειρίζονται τα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων
 Την 15η Μαρτίου 2015 είχαμε υποβάλει επιστολή στον Δήμο Ιωαννιτών με την οποία ζητούσαμε να ενταχθεί στην Η.Δ. του Δημοτικού Συμβουλίου προς συζήτησή το θέμα «Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά – Σύνδεση της Ζωσιμαίας Σχολής. με το Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά»
Στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 22ας Απριλίου 2015 εκθέσαμε αναλυτικά τις προτάσεις μας. Μετά το πέρας της συζητήσεως αποφασίστηκε (Πρακτικό υπ’ αριθμόν 174/2015 του Δημοτικού Συμβουλίου) «η συγκρότηση  διαπαραταξιακής επιτροπής από Δημοτικούς Συμβούλους η σύνθεση της οποίας θα γίνει με ευθύνη του Προεδρείου του Δημοτικού Συμβουλίου σε συνεργασία με τις παρατάξεις, η οποία θα παρακολουθεί το θέμα και θα επεξεργάζεται προτάσεις σε στενή συνεργασία με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές»
Η εν λόγω διαπαραταξιακή επιτροπή ουδέποτε συγκροτήθηκε και κατόπιν τούτου  επανήλθαμε την 3η Ιανουαρίου 2018 με νέα επιστολή ζητώντας, εκ νέου, να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο το αίτημα μας για «Αναθεώρηση του Κανονισμού Λειτουργίας των Αγαθοεργών Καταστημάτων – Σύνδεση της Ζωσιμαίας   Σχολής με το Κληροδότημα Νικολάου Ζωσιμά», χωρίς να πάρουμε καμμία απάντηση επί του τεθέντος αιτήματος.
Πρόσφατα πληροφορηθήκαμε ότι έχει προγραμματισθεί η διεξαγωγή έκτακτης συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου με θέμα συζήτησης «Τα Κληροδοτήματα του Δήμου και τα Κληροδοτήματα που διαχειρίζονται τα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων. Επειδή δεν έχουμε λάβει καμμία ειδοποίηση συμμετοχής στην συγκεκριμένη συνεδρίαση σας γνωρίζουμε ότι οι απόψεις μας περί της αναγκαιότητος άμεσης αναθεώρησης του Κανονισμού Λειτουργίας των Αγαθοεργών παραμένουν σταθερές και ίδιες με αυτές που διατυπώσαμε στην συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 22ας Απριλίου 2015.
Όπως γνωρίζετε τα τελευταία χρόνια, επιχειρούμε να πείσουμε τα Αγαθοεργά Καταστήματα και τις αρχές της πόλεως για την αναγκαιότητα αναθεώρησης του Κανονισμού Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. ώστε αυτός να είναι εναρμονισμένος με την βούληση του Ν. Ζωσιμά. Κατά την διάρκεια των επαφών που είχαμε μαζί τους διαπιστώσαμε ότι οι υποστηρικτές της αντιθέτου απόψεως επικαλούνται και προβάλλουν επιχειρήματα και αυθαίρετους ισχυρισμούς, οι οποίοι όμως δεν έχουν ουδεμία σχέση με την πραγματικότητα.
Είναι αυτονόητο το ότι η οποιαδήποτε απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για το Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά και για την αναγκαιότητα αναθεώρησης του Κανονισμού Λειτουργίας των Αγαθοεργών πρέπει να βασιστεί σε πραγματικά στοιχεία και δεδομένα. Κατόπιν τούτου θεωρούμε ότι έχουμε υποχρέωση να ενημέρουμε όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου υπεύθυνα και αντικειμενικά και να τους θέσουμε υπόψη τα παρακάτω πραγματικά και μη επιδεχόμενα αμφισβήτησης, στοιχεία:
  1. Τα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων (Α.Κ.Ι.) με την έκδοση των Ν.Δ. της 1ης Ιουλίου 1926 (ΦΕΚ Α218) και της 30ης Απριλίου 1926 απέκτησαν μεν μία τυπική νομιμοφάνεια πλην όμως εγείρονται σοβαρότατες ενστάσεις για την ουσιαστική νομιμότητα του εγχειρήματος και ιδιαίτερα για την ένταξη του Κληροδοτήματος Ν. Ζωσιμά στον νέο οργανισμό διότι:
  • α) βάσει των διατάξεων του άρθρου 3 του Ν.Δ. της 30ης Απριλίου 1926 η διαχείριση του Κληροδότημα τος Ν. Ζωσιμά δεν θα έπρεπε να είχε ενταχθεί στην αρμοδιότητα των Α.Κ.Ι. δεδομένου ότι ο διαθέτης με την διαθήκη του «είχε ωρισμένους εκτελεστές και διαχειριστικές επιτροπές και η διαχείρισις της κληρονομίας ήθελε συνεχίσει ασκουμένη υπ’ αυτών» και
  • β) τα περιουσιακά στοιχεία το Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά και τα εξ αυτών προερχόμενα έσοδα αντιστοιχούσαν στο 95% (ίσως ακόμη περισσότερο) των περιουσιακών στοιχείων και των εσόδων των Α.Κ.Ι.. Κατά συνέπεια ο Κανονισμός Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. που εγκρίθηκε με το Ν.Δ. της 1ης Ιουλίου 1926 θα έπρεπε – για διαδικαστικούς, ηθικούς και διαχειριστικούς λόγους– να είναι απόλυτα εναρμονισμένος με την βούληση του διαθέτη Ν. Ζωσιμά. Όμως ο Κανονισμός του της 1ης Ιουλίου 1926 συντάχθηκε με μία διάθεση διασταλτικών ερμηνειών του διαθέτη η οποία έφτανε μέχρι τα όρια της κραυγαλέας καταστρατήγησης της βούλησης του (όπως π.χ. η περίπτωση του άρθρου Ε’ της διαθήκης και η διάθεση των χρημάτων που προορίζονταν για την λειτουργία της Ζωσιμαίας Σχολής για άλλους σκοπούς)
  1. Ο επί Οθωμανικής εποχής ο οργανισμός που διαχειρίζονταν τις περιουσίες της Ορθοδόξου Κοινότητας Ιωαννίνων ήταν τα «Ελέη Ιωαννίνων». Από το κείμενο της διαθήκης του Ν. Ζωσιμά αποδεικνύεται ότι ο ισχυρισμός σύμφωνα με τον οποίο ο διαθέτης κατέλειπε την περιουσία του στα Ελέη και ότι ασχολήθηκε με την οργανωτική του δομή τους (προσθέτοντας μάλιστα και επί πλέον εννέα Εφόρους) είναι απόλυτα ανακριβές .
  2. Είναι απολύτως ανακριβές το ότι ο Ν. Ζωσιμάς κατέλειπε την περιουσία του στους Επιτρόπους των 4 εκκλησιών. Ο Ν. Ζωσιμάς στο Άρθρο Α’ της διαθήκης του ορίζει ότι «αποκαθιστώ Γενικούς Επιτρόπους μου, πληρεξούσιους διοικητές της παρούσης διαθήκης μου και μόνους εκπληρωτές αυτής τους: Κωνσταντίνο Δημητρίου Καψάλη, Νικόλαο Μιχαήλ Πατσιμάδη και Αντώνιο Παύλου Κομψόπουλο».Στους επιτρόπους των εκκλησιών ανατίθενται, δια της διαθήκης, μόνο δευτερεύουσες εργασίες όπως π.χ. η παραλαβή – από κοινού με τους Εφόρους – των τόκων που στέλναν οι Επίτροποι, η συμμετοχή τους στην κλήρωση για την επιλογή των προικοδοτούμενων κοριτσιών κ.λ.π..
  3. Είναι απόλυτα ανακριβές ότι ο Ν. Ζωσιμάς όρισε ως ανωτέρα εποπτεύουσα αρχή τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων. Στην διαθήκη του Ν. Ζωσιμά δεν αναθέτει καμμία διαχειριστική αρμοδιότητα στον Μητροπολίτη και το όνομα του αναφέρεται (υπό μορφήν παρακλήσεως ή προσκλήσεως) σε διάφορες περιπτώσεις για την συμμετοχή του – από κοινού και με άλλες αρχές της πόλεως – σε διάφορες ενέργειες ή εκδηλώσεις όπως π.χ. να παρίσταται στον ετήσιο οικονομικό απολογισμό των Εφόρων της Ζωσιμαίας Σχολής, στην κλήρωση για την επιλογή των προικοδοτούμενων κοριτσιών, στην έγκριση του καταλόγου των φτωχών οικογενειών που δικαιούνται οικονομικής ενίσχυσης κ.λ.π.
  4. Η εφαρμογή της βούλησης του διαθέτη – ανά περιγραφόμενο σκοπό – ανατέθηκε από τον διαθέτη αποκλειστικά και μόνο στους αντίστοιχους Εφόρους και στην διαθήκη ορίζεται  ότι η εκλογή αυτών των Εφόρων θα γίνεται  “σε γενική συνέλευση των Δημογερόντων των Ιωαννίνων, των πιο έγκριτων και των πιο έμπειρων Ιωαννιτών
  5. Ιδιαίτερα στο Άρθρο Ε’ (αφορά στη Ζωσιμαία Σχολή) γίνεται ειδική μνεία σύμφωνα με την οποία α) ανατίθεται η ευθύνη λειτουργίας της Ζωσιμαίας Σχολής στην κοινότητα των Ιωαννίνων “….ίνα το παν όλον στέκει εις την επιμέλειαν και προσπάθησιν της κοινότητος των Ιωαννίνων” και β) ορίζεται ότι η διοίκηση του σχολείου και η διαχείριση των πόρων του Άρθρου Ε’ ανατίθεται στους εκλεγόμενους Εφόρους “να εκλεγούν με ψήφο τέσσερις Έφοροι του Σχολείου οι οποίοι να αποτελούν το συμβούλιο αυτό”.
  6. Από τον Κανονισμό Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. απουσιάζουν όλες οι διατάξεις του Άρθρου Ε’ (αφορά στη Ζωσιμαία Σχολή) και η διαχείριση των κεφαλαίων που προορίζονταν για την λειτουργία της Σχολής ανατέθηκαν στην καλούμενη «Εκπαιδευτική Επιτροπή» (άρθρα 32-36 του Κανονισμού) υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Ιωαννίνων και η οποία αποτελεί Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Στο άρθρο 32 του Κανονισμού ορίζεται ότι τα κεφάλαια του Άρθρου Ε’ δεν θα διατίθενται – όπως ορίζει ο διαθέτης – για την Ζωσιμαία Σχολή, αλλά για διάφορους άλλους σκοπούς (κυρίως για την ανέγερση διδακτηρίων). Από το γεγονός αυτό αποδεικνύεται ότι η σύνταξη του Κανονισμό Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. έγινε κατά τρόπο αυθαίρετο και αντίθετο με την βούληση του διαθέτη. Τονίζεσαι εν προκειμένω με ιδιαίτερη έμφαση το ότι ο Ν. Ζωσιμάς όχι μόνο δεν ανέθεσε  κάποια αρμοδιότητα στον Μητροπολίτη Ιωαννίνων σχετική με την διοίκηση της Σχολής ή με την διαχείριση των κεφαλαίων που προορίζονταν γι’ αυτήν, αλλά έδινε οδηγίες στους πληρεξουσίους για το, ακριβώς, αντίθετο. Αγανάκτησε με την εμπλοκή του Μητροπολίτη στις υποθέσεις του σχολείου και σε επιστολή προς τους επιτρόπους του αναφέρει τα εξής: «πόθεν έλαβεν ο πανιερώτατος τοιαύτην εξουσίαν, όπου να προστάζη και να διατάζη εκείνα όπου δεν τον απαρθενεύουν 
  7. Η Εκπαιδευτική Επιτροπή λειτούργησε ως Ν.Π.Ι.Δ., διαχειρίστηκε τα κεφάλαια του Άρθρου Ε’ της διαθήκης Ν. Ζωσιμά και κατά συνέπεια η οποία ακίνητη περιουσία δημιουργήθηκε απ’ αυτό το Νομικό Πρόσωπο θα πρέπει να θεωρείται περιουσιακό στοιχείο της «μερίδας Ζωσιμαίας Σχολής» και τα τυχόν έσοδα που θα από την αξιοποίησή της να διατίθενται υπέρ της Ζωσιμαίας Σχολής.
  8. Οι αρνούμενοι την ανάγκη αναθεώρησης του Κανονισμού Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. επικαλούνται ως βασικό επιχείρημα την σημερινή κακή οικονομική κατάσταση του οργανισμού. Θεωρούμε ότι τέτοιου είδους επιχειρήματα δεν αρμόζουν σε έναν δημόσιο διάλογο που έχει ως αντικείμενο τον σεβασμό ή μη της βούλησης των Εθνικών Ευεργετών μας. Θα μπορούσαμε – αλλά δεν το κάνουμε – να παραθέσουμε σωρεία παραδειγμάτων για να αποδείξουμε ότι η κακή οικονομική κατάσταση οφείλεται στον ανορθόδοξο και αντισυμβατικό τρόπο εκλογής της Εφοροεπιτροπείας που εφαρμόζεται σήμερα ή στις λανθασμένες – κατά την άποψη μας – αποφάσεις του Δ.Σ. των Αγαθοεργών (π.χ. παροχή των κτιρίων στο δημόσιο δωρεάν κ.α.) Η διατύπωση της δικής μας πρότασης υπέρ της ανάγκης άμεσης αναθεώρησης του Κανονισμού Λειτουργίας των Α.Κ.Ι. και επανασύνδεσης της Ζωσιμαίας Σχολής με το Κληροδότημα Ν. Ζωσιμά βασίστηκε μόνο σε επιχειρήματα νομικής, ηθικής και ιστορικής φύσεως. Και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε εκτός και εάν προκληθούμε για το αντίθετο.
                                                              Ιωάννινα, 5 Οκτωβρίου  2018
                               Αθανάσιος Δάλλας                                                                            Μιχάλης Παντούλας
                                 Πρόεδρος Δ.Σ.                                                                                  Γενικός Γραμματέας