Τα δύσκολα χρόνια (1941 – 1949)

Τέσσερις αθλητικές ιστορίες από τα πέτρινα χρόνια (1941 – 1949)

 

Τα κείμενα που ακολουθούν αποτελούν γραπτή αναπαραγωγή – με μικρές και άνευ ουσιαστικής σημασίας συντακτικές και φραστικές βελτιώσεις – μαγνητοφωνημένων συνεντεύξεων του Κώστα Κόκκα που καταγράφηκαν το 2007.

 

Εισαγωγή

……………………………………………………………………………………………..

Δώρης Ζήκος: Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά Κώστα. Τώρα ας προχωρήσουμε λίγο χρονολογικά. Ιστόρησε μας λοιπόν τα αθλητικά δρώμενα από την έναρξη του Έλληνο-Ιταλικού πολέμου και μετά. Τι γίνεται; Έχουμε αθλητικές δραστηριότητες ή σταματούν τα πάντα;

Κώστας Κόκκας: Εδώ αγαπητέ φίλε μου, έχω να σου διηγηθώ ιστορίες σχεδόν απίστευτες, ιστορίες που καταδεικνύουν τη δύναμη του αθλητισμού που σε κάθε έκφανση της ζωής παίζει σημαντικό ρόλο. Δεν είναι παραμύθι το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων  στην αρχαιότητα οι πολεμικές εχθροπραξίες σταματούσαν. Κάτι ανάλογο θα σου διηγηθώ και για τη σύγχρονη εποχή, που έγινε αυτόματα και χωρίς προσυμφωνημένες διαδικασίες. Θα αναφερθώ σε τέσσερα περιστατικά και θα αρχίσω χρονολογικά με την έναρξη του πολέμου.

 

1η ιστορία: Η Βρετανική αεροπορία στα Γιάννινα

Είναι γνωστό ότι τις πρώτες μέρες του πολέμου, η Ελλάδα αντιμετώπισε τους Ιταλούς εντελώς μόνη της. Η Κυβέρνηση του Μεταξά δεν αιφνιδιάστηκε και κατόρθωσε να αναχαίτιση τα ιταλικά στρατεύματα σε πρώτη φάση και μετά από λίγο να τα απωθήσει και πέραν των Ελληνικών συνόρων. Η Διεθνής κοινότητα εντυπωσιασμένη από το γεγονός υμνούσε των ηρωισμό των Ελλήνων και όχι μόνο. Η νίκη αυτή του Ελληνικού στρατού δεν ήταν μόνο νίκη κατά των Ιταλών. Ήταν η πρώτη νίκη κατά του άξονα Βερολίνου-Ρώμης και ως τέτοια είχε τεράστια σημασία στην εξέλιξη του φοβερού αυτού πολέμου. Πολύ αργότερα η Αγγλία, ως άμεσα ενδιαφερόμενη, αποφάσισε να ενισχύσει τη χώρα μας με αεροπλάνα ‘Hurricane’ για να εξισορροπήσει η κατάσταση στην εναέρια αντιπαράθεση. Έτσι έφτασαν και στα Γιάννενα, στο αεροδρόμιο της Κατσικάς, ένας αριθμός αεροπλάνων με  πιλότους και αρκετό προσωπικό εδάφους. Οι Άγγλοι, γνωστοί για το φλέγμα τους, πολύ σύντομα δικτυώθηκαν παρά τη φρίκη του πολέμου και στις ελεύθερες ώρες οργάνωναν ποδοσφαιρικούς αγώνες, στην αρχή μεταξύ τους και μετά από λίγο με τις Γιαννιώτικες ομάδες. Όσοι δεν ήμασταν στρατευμένοι, σχηματίσαμε μια μικτή Ιωαννίνων ας πούμε και αντιμετωπίζαμε την ομάδα των Βρετανών που περιλάμβανε στη σύνθεση της όλες τις φυλές της γης (Άγγλους, Αυστραλούς, Νεοζηλανδούς, Σκωτσέζους και Ινδούς). Οι αγώνες αυτοί διεξάγονταν στο γήπεδο «Χότζα» και τα δοκάρια των τερμάτων ήταν από σιδηροσωλήνες. Τα δίχτυα ήταν ανύπαρκτα και αυτό το γεγονός μας οδηγούσε συχνά σε διαφωνίες για το αν μπήκε γκολ ή όχι.

Το προσωπικό αυτών των μονάδων άλλαζε συχνά με συνέπεια να αντιμετωπίζουμε κάθε φορά ομάδα με διαφορετική σύνθεση. Στην αρχή είχαμε αρκετές επιτυχίες αλλά, λίγο αργότερα, κατέφθασε μία μονάδα που απαρτίζονταν μόνο από Σκωτσέζους, οι οποίοι μάλιστα παρέλασαν στην Πλατεία με φούστες και γκάϊντες, γεγονός που έκανε μεγάλη εντύπωση δ\στους Γιαννιώτες. Το ποδοσφαιρικό επίπεδο μερικών από αυτούς, ήταν πολύ υψηλό. Ήταν και καλοφαγωμένοι κι’ έτσι εμείς τρέχαμε και δεν φτάναμε. Θυμάμαι τον αείμνηστο Αντώνη Περίδη ο οποίος αδυνατώντας να τους φθάσει στο τρέξιμο, τους άρπαζε από τη φανέλα και τους γκρέμιζε στο έδαφος. Φυσικά κίτρινες και κόκκινες κάρτες δεν υπήρχαν τότε, οπότε η μόνη ποινή ήταν ο θυμός και το βρισίδι των αντιπάλων. Έτσι κι’ αλλιώς δεν καταλαβαίναμε τι λέγανε και φυσικά πετούσαμε κι’ εμείς μερικά ‘γαλλικά’ ως είθισται.

  Όλα αυτά συνέβαιναν κατά τη διάρκεια του ηρωικού Έπους της Αλβανίας. Μετά ακολούθησε την άνοιξη του 1941 η εισβολή των Γερμανών, η κατάρρευση του μετώπου και η τριπλή κατοχή (Ιταλοί – Γερμανοί – Βούλγαροι) κατά τη διάρκεια της οποίας ο λαός υπέφερε τα πάνδεινα. Με την κατάρρευση του μετώπου οι συμμαχικές μονάδες αναχώρησαν από τα Γιάννινα και οι ποδοσφαιρικοί αγώνες με τους Βρετανούς παρέμειναν στο μυαλό μας σαν μια ωραία ανάμνηση.

 

2η ιστορία: Ποδοσφαιρικοί αγώνες με αντίπαλο την ομάδα των Γερμανών στρατιωτών

   Ακολούθησε η γερμανοϊταλική κατοχή κατά τη διάρκεια της οποίας ο Ελληνικός λαός υπέφερε τα πάνδεινα. Στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη τα πράγματα ήταν χειρότερα γιατί εκεί την επιτήρηση των Ελλήνων την ανέθεσαν στους Βούλγαρους συμμάχους τους. Στα Γιάννενα αρχικά ήρθαν οι Ιταλοί με ελάχιστους Γερμανούς, αλλά μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών ‘πλάκωσαν’ οι Γερμανοί και τότε… πού σε πονεί και πού σε δέρνει. Οι εκτελέσεις, οι φυλακίσεις, η πείνα, η ανέχεια των πάντων  και οι φοβεροί χειμώνες που συνέπεσαν την εποχή εκείνη, συνέθεσαν το σκηνικό, μέσα στο οποίο έζησε ο δύστυχος Ελληνικός λαός. Παρ’ όλα αυτά, ο Ελληνικός λαός βρήκε τη δύναμη να αντισταθεί κατά της τριπλής κατοχής και να γράψει νέες σελίδες δόξας για τις οποίες ελάχιστοι λαοί μπορούν να υπερηφανεύονται.

Μέσα όμως σ’ αυτόν τον ορυμαγδό των γεγονότων, είχαμε ένα μικρό φως, μεγάλο όμως σε νόημα ηθικής συμπεριφοράς, το γνωστό σε όλους μας εσχάτως ως ‘Fair play’. Κι’ αυτό συνέβαινε στους αθλητικούς αγώνες και συγκεκριμένα στο ποδόσφαιρο, όπου σχεδόν δυο φορές την εβδομάδα, η μικτή ομάδα Ελλήνων και Ιταλών αντιμετώπιζε την ομάδα των Γερμανών στρατιωτών. Το βασικό κίνητρο για την διεξαγωγή αυτών των αγώνων ήταν η αθλητική άμιλλα και μόνο. Για εμάς τους Έλληνες όμως τα παιχνίδια αυτά είχαν και ένα επί πλέον κίνητρο, το κίνητρο της επιβίωσης, καθώς μετά το τέλος των παιχνιδιών πηγαίναμε στο παλιό Ρουμανικό σχολείο (απείχε από το στάδιο περίπου 200 μέτρα) όπου μας περίμενε ένα ζεστό μπάνιο και ένα καλό γεύμα.

 

 

478,1 ΕΛΛΗΝΟΙΤΑΛΙΚΗ

Η σύνθεση της μικτής Ελλήνων και Ιταλών: Χρήστος Παπαντωνίου, ΜάριΟ Πούπο, Αντζελίνι, Φουάτ (από Ελληνίδα μάννα), ‘Αγνωστος, Σαμπατίνι, Κώστας Κόκκας, Μαντζίνι, Χρυσόστομος Κίσκας, Ευάγγελος Γιαννής και Λορέτι (ποτριέρο). Δεν διασώζεται καμία φωτογραφία της γερμανικής ομάδας διότι απαγορεύονταν η φωτογράφηση των Γερμανών. 

 

Αυτοί οι ποδοσφαιρικοί αγώνες «κλείνονταν» στο κουρείο του αείμνηστου Γεράσιμου Καραμπουϊκη. Εκεί ερχόταν ένας Ιταλός που τον αποκαλούσαμε ‘’avvocato’’, άλλωστε δικηγόρος ήταν ο άνθρωπος εξ ου και το παρατσούκλι, αυτός λοιπόν συνομιλούσε με τους Γερμανούς και τα κατάφερνε να παίζουμε σχεδόν δύο φορές την εβδομάδα. Στις συναντήσεις αυτές και κατά τη διάρκεια του αγώνα δεν έλλειπαν, όπως ήταν φυσικό άλλωστε, οι αντεγκλήσεις και οι συγκρούσεις μεταξύ των παικτών. Όμως ποτέ κανένας Γερμανός δεν άσκησε βία επάνω μας εξ αιτίας κάποιου σκληρού μαρκαρίσματος. Θυμάμαι μια φορά η Γερμανική ομάδα είχε ένα πανύψηλο κεντρικό κυνηγό, ο οποίος δεν αντιμετωπιζόταν με τίποτε. Είχε τέλεια τεχνική και ήταν ταχύτατος. Εγώ ως κεντρικός αμυντικός, είχα αναλάβει τη φύλαξή του. Τι τραβήγματα με τα χέρια, τι τζαρτζαρίσματα άγρια. Δεν καταλάβαινε τίποτε. Κάποια στιγμή, σε μια κατά μέτωπο επίθεσή του και επάνω στο σουτ, του τραβάω μία ‘’μίζα’’ ξεγυρισμένη και τον φέρνω σωρό-κουβάρι στο έδαφος. Έβγαλε μια κραυγή πόνου που ακούστηκε σ’ όλο το γήπεδο κι’ έμεινε ξάπλα ακίνητος. Τρέξανε όλοι οι συμπαίκτες του κι’ εμείς φυσικά για να του προσφέρουμε τις πρώτες βοήθειες. Έτρεξαν και Γερμανοί της στρατιωτικής αστυνομίας, αυτοί με τους ‘’χαλκάδες’’ στο στήθος, κι’ ένας απ’ αυτούς με πλησίασε απειλητικά φωνάζοντας διάφορα ακαταλαβίστικα. Τότε ο δύστυχος τραυματίας παρά τον πόνο του, σηκώθηκε κουτσαίνοντας, μας πλησίασε, και τον απομάκρυνε βίαια λέγοντάς του προφανώς, άλλο  ο αθλητικός αγώνας κι’ άλλο  η δύναμη του ισχυρού. Την άλλη μέρα, συμπτωματικά συναντηθήκαμε απέναντι από το ρολόι της πλατείας κι’ εκεί με παντομίμα και μερικές σκόρπιες λέξεις γερμανικές και ιταλικές προσπάθησε να μου παραπονεθεί για το επεισόδιο της προηγούμενης ημέρας. Κι’ εγώ από τη μεριά μου προσπάθησα να δικαιολογηθώ όπως μπορούσα. Στο τέλος καταλήξαμε να μου δείξει διάφορες φωτογραφίες από την πολιτική του δράση ως ποδοσφαιριστής και τότε διαπίστωσα ότι ο περί ου ο λόγος ήταν παίκτης της εθνικής ομάδας της Τσεχοσλοβακίας. Τότε συνειδητοποίησα γιατί δεν πιανόταν με τίποτα. Τέτοιους παίκτες αντιμετωπίζαμε συχνά και μάθαμε αρκετά πράγματα μπορώ να πω. Πάντως το νόημα είναι ότι, όπως γράφω σε κάποιες φωτογραφίες της εποχής εκείνης, ο αθλητισμός ενώνει και τους εχθρούς ακόμη.

 

3η ιστορία: Ποδοσφαιρική συνάντηση ΕΔΕΣ – ΕΛΑΣ. Ένας αγώνας που ποτέ δεν έγινε 

Μετά την απελευθέρωση κι’ ενώ ακόμη ολόκληρη  η χώρα βρισκόταν υπό την κυριαρχία των διαφόρων  απελευθερωτικών ανταρτικών μονάδων, με μόνη εξαίρεση το κέντρο των Αθηνών όπου η επανακάμψασα εξόριστη Οικουμενική Κυβέρνηση με Πρωθυπουργό το Γεώργιο Παπανδρέου προσπαθούσε να διαπραγματευθεί την μελλοντική πορεία της  χώρας. Τα πράγματα δεν εξελίσσονταν καλά και ήταν φανερό ότι οι αντιμαχόμενες παρατάξεις προσπαθούσαν να επιβάλουν τις δικές τους απόψεις. Δεν θα κρίνω εγώ ποιος είχε δίκιο στη διαπραγμάτευση αυτή, πάντως κάποια στιγμή όλες οι πλευρές συμφωνήσανε ότι καλό θα ήταν, σαν μια πράξη καλής θελήσεως, να γίνουν μερικές ποδοσφαιρικές συναντήσεις μεταξύ των ανταρτικών μονάδων του ΕΛΑΣ του ΕΔΕΣ και των Άγγλων. Έτσι στις αρχές Νοεμβρίου του 1944, στα Γιάννενα όπου έδρευε η Διοίκηση του Στρατηγού Ζέρβα, αρχηγού του ΕΔΕΣ, συγκροτήθηκε μια ποδοσφαιρική ομάδα που θα λάβαινε μέρος στο τουρνουά αυτό. Δεν μπορώ να θυμηθώ τα ονόματα όλων των συμμετεχόντων στη ομάδα αυτή γιατί πολλά άτομα δεν καταγόταν από τα Γιάννενα καθώς περιελάμβανε παίκτες από την Άρτα, την Πρέβεζα, τη Λευκάδα, ακόμη και από το Αγρίνιο και άλλα μέρη της Ελλάδας.

 

Ο ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΔΕΣ478.2 ΕΔΕΣ
Νοέμβριος 1944, η ποδοσφαιρική ομάδα του ΕΔΕΣ. Όρθιοι: Ευάγγελος Γιαννής, Δημόπουλος, Αγόρος (αδελφός του, μετέπειτα, στρατηγού), Άγνωστος, Δημήτριος Αναγνωστόπουλος (Αξιωματικός, φονευθείς το 1948), Κώστας Κόκκας, Κώστας Ρώιμπας, Μιχόπουλος, Νικόλαος Παπαδόπουλος (Πυρινικός ιατρός, αργότερα εγκαταστάθηκε μόνιμα στις Η.Π.Α.), Άγνωστος και Ιωάννης Αγγέλης (με τη στρατιωτική στολή, αρτοποιός, εη Αγρινίου) Καθιστοί: Χρήστος Παπαντωνίου (Ανάπηρος Πολέμου 1946-1949), Μόσχος, Βασίλειος Δερδεράκης και Χριστόπουλος ή Κοκέβης

 

Ξεκινήσαμε λοιπόν ένα πρωινό με δυο Τζέιμς και φθάσαμε αργά το απόγευμα στην Πρέβεζα κι’ από εκεί στη Λευκάδα όπου και διανυκτερεύσαμε. Την άλλη μέρα στο μουράγιο μας περίμενε μια ‘’Βενζίνα’’ με αναμμένη τη μηχανή όπου και επιβιβαστήκαμε και τάκα-τούκα, τάκα-τούκα, διαπλεύσαμε το μισό Ιόνιο και το βράδυ διακρίναμε από μακριά τα αμυδρά και λιγοστά τότε φώτα της Πάτρας. Ήταν αρχές χειμώνα και η θάλασσα στη διαδρομή αυτή δεν είναι και από τις πιο ήσυχες. Η θέα των φώτων της Πάτρας μας γλύκανε την καρδιά γιατί οι περισσότεροι από μας δεν ξέραμε και πολλά-πολλά από θάλασσες. Ανεβοκατεβαίναμε λοιπόν στα κύματα, μα πού να φθάσουμε. Ξαντεριαστήκαμε κάμποσες φορές και κάποτε φθάσαμε με την ψυχή στο στόμα, αλλά σώοι. Την άλλη μέρα, ξανά σε δυο φορτηγά πήραμε το δρόμο για την Αθήνα. Από παρακαμπτήριο σε παρακαμπτήριο, γιατί οι περισσότερες γέφυρες ήταν ανατιναγμένες από τους Γερμανούς και αφού περάσαμε τον Ισθμό με σχεδία (ως γνωστόν και η γέφυρα του Ισθμού ήταν κατεστραμμένη), φθάσαμε την άλλη μέρα το βράδυ στην Αθήνα. Εκεί μας υποδέχθηκε μια ομάδα Άγγλων στρατιωτών και μας εγκατέστησε σ’ ένα Δημόσιο σχολείο, στην οδό Λιοσίων 42 αν θυμάμαι καλά, όπου κοιμόμαστε και σιτιζόμαστε σε όλο το διάστημα που μείναμε στην Αθήνα. Αυτά συμβαίνουν αρχές Νοεμβρίου, ενώ οι αγώνες είχαν προγραμματισθεί για τα τέλη του ίδιου μήνα. Αρχίσαμε τις προπονήσεις, παίξαμε με μια ομάδα του Παναθηναϊκού, παίξαμε με μια ομάδα του Ψυχικού, παίζαμε με τους Άγγλους, αλλά περιέργως η ομάδα του ΕΛΑΣ δεν εμφανιζόταν καθόλου.

 

ΦΙΛΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΕΔΕΣ – ΑΓΓΛΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ478.3 ΕΔΕΣ ΑΓΓΛΟΙ
Τον Νοέμβριο 1944 έγινε φιλικός ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ της ομάδας του ΕΔΕΣ και της ομάδας των αγγλικών Δυνάμεων που στάθμευαν στην Αθήνα. Ο αγώνας διεξήχθη στο γήπεδο Ψυχικού.

 

Επειδή, όσο πλησίαζε  η ημερομηνία των αγώνων, τόσο χειροτέρευε η κατάσταση και η παραμονή μας στην Αθήνα δεν ήταν καθόλου ασφαλής, η ηγεσία του ΕΔΕΣ πείσθηκε ότι οι αγώνες συμφιλίωσης δεν πρόκειται να διεξαχθούν και αποφάσισε να μας στείλει πίσω στην Ήπειρο. Έτσι την 30η Νοεμβρίου, δηλαδή τρεις μέρες πριν ξεσπάσουν τα Δεκεμβριανά, επιβιβαστήκαμε στο αντιτορπιλικό ‘Κριεζής’, και φθάσαμε την άλλη μέρα στην Πρέβεζα σώοι και ασφαλείς.

 

4η ιστορία: Καπηλεία της αθλητικής ιδέας, χάριν της πολιτικής εκμετάλλευσης

Το ποδόσφαιρο ήταν πάντοτε πολύ δημοφιλές και γι αυτό το λόγο ορισμένοι επιδίωξαν να εκμεταλλευτούν την αγάπη του κόσμου γι αυτό το άθλημα και να το «καπελώσουν», με σκοπό να αποκομίσουν πολιτικά ή οικονομικά οφέλη. Μια τέτοια απόπειρα «καπελώματος» έγινε στα Γιάννινα  κατά τα Δεκεμβριανά και συντηρήθηκε, για πολλά χρόνια μετά, η λανθασμένη εντύπωση ότι ο ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ ήταν η «αριστερή» ομάδα της πόλης και ο ΑΒΕΡΩΦ Η «δεξιά» ομάδα

Κατά τη διάρκεια των Δεκεμβριανών στα Γιάννινα κυριαρχούσαν οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ.  Αυτό το χρονικό διάστημα,  δηλαδή από τα τέλη Δεκεμβρίου μέχρι τη συμφωνία της Βάρκιζας εξελίχθηκε μια περίεργη αθλητική δραστηριότητα η οποία επηρέασε – κατά κάποιο τρόπο – την μετέπειτα αθλητική πορεία στα Γιάννινα. Λίγες μέρες μετά την έναρξη των Δεκεμβριανών κατέφθασε στα Γιάννινα, προερχόμενος από την Αθήνα, ένας εντυπωσιακός νέος άνδρας με κόκκινα στιβάλια και περίσσιο τουπέ και βάλθηκε να οργανώσει τον αθλητισμό στην πόλη. Πλησίασε επιλεκτικά τη Διοίκηση της ομάδας του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ, τους έδωσαν γραφεία και άλλα, ενώ αντίθετα τον ΑΒΕΡΩΦ τον αγνόησαν επιδεικτικά και, το χειρότερο, μας βάφτισαν φασίστες «εν μιά νυκτί». Φυσικά μεταξύ των παικτών και των φιλάθλων της πόλης ουδέποτε πέρασε από το νου κανενός κάτι τέτοιο. Όμως, στο πρώτο κιόλας παιχνίδι, ξεκαθάρισαν οι προθέσεις τους.

Την πρώτη κιόλας Κυριακή ορίστηκε μια συνάντηση μεταξύ ΑΒΕΡΩΦ και ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ και δεν περιγράφεται η έκπληξη που πήραμε όλοι οι ποδοσφαιριστές όταν μπήκαμε στο γήπεδο για τον αγώνα. Το γήπεδο ήταν κατάμεστο από ένα θορυβώδες πλήθος θεατών που δεν είχαμε ξαναδεί σε αγώνα. Η σύνθεση των φιλάθλων ήταν πρωτοφανής και πλειοψηφούσαν οι γυναίκες όλων των ηλικιών, που ξεσπιτώθηκαν και ήρθαν, φορώντας ποδιές και πατίκια , να παρακολουθήσουν ποδοσφαιρικό αγώνα, ασφαλώς το πρώτο της ζωής τους. Κυριολεκτικώς, όλη η Καλούτσιανη, τα Λακκώματα και η Καραβατιά ήταν στο γήπεδο. Το τέλος του αγώνα βρήκε νικητή τον ΑΤΡΟΜΗΤΟ. Ο ενθουσιασμός δεν περιγράφεται από τους, άσχετους εν πολλοίς, φιλάθλους. Θυμάμαι δε ότι την ημέρα εκείνη συνέπεσε να γίνονται εκλογές στην Αγγλία τις οποίες κέρδισε ο… σοσιαλιστής Ατλυ σε βάρος του Δεξιού Τσόρτσιλ και με περίσσιο καμάρι μερικοί σχολίαζαν: δύο νίκες σήμερα, μία κατά των φασιστών του ΑΒΕΡΩΦ και μία νίκη των σοσιαλιστών στην Αγγλία.

Έτσι λοιπόν ορισμένοι πολιτικοί, με προφανείς σκοπούς που δεν έχουν καμμία σχέση με το αθλητικό ιδεώδες, δημιούργησαν και προσπάθησαν να συντηρήσουν ένα μύθο για γεγονότα που δεν συνέβησαν και δεν ίσχυσαν ποτέ. Ευτυχώς αυτή η προσπάθεια αυτών των κύκλων δεν πέτυχε γιατί η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική απ’ αυτή που επιδίωξαν να παρουσιάσου. Ποτέ μέχρι τότε δεν είχε περάσει από το μυαλό κανενός, αθλητών, παραγόντων και φιλάθλων, ότι οι αθλητικές μας επιλογές θα γίνονταν με νάση τα πολιτικά μας «πιστεύω». Ακόμη και το 1936, όταν ιδρύθηκε ο «ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ», κανείς δεν τόλμησε να ταυτίσει τους παράγοντες και τους φιλάθλους του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Οι ποδοσφαιριστές, οι Διοικήσεις και οι φίλαθλοι των ομάδων ήταν διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων, ιδιαίτερα δε οι ποδοσφαιριστές όλων των ομάδων δεν ξέραμε τις πολιτικές πεποιθήσεις, όχι μόνο των αντιπάλων μας, αλλά ούτε και των συμπαικτών μας, Ήμασταν όλοι φίλοι μεταξύ μας και αυτούς τους φιλικούς δεσμούς τους συντηρούμε μέχρι τώρα. Το ισχυρότερο επιχείρημα των όσων επικαλούμαι είναι η φωτογραφία του 1946, στην οποία απεικονίζεται η πρώτη Μικτή Ιωαννίνων που συγκροτήθηκε μετά τον πόλεμο και ενώ ο εμφύλιος πόλεμος είχε, ήδη, ξεκινήσει. Οι Διοικητικοί παράγοντες και αθλητές των δύο μεγάλων ομάδων της πόλης μας εμφανίζονται ενωμένοι και αποφασισμένοι να μην υπηρετήσουν ούτε τον διχασμό, ούτε τις πολιτικές σκοπιμότητες.

 

 

1946, Η ΜΙΚΤΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ479.2 1946 ΜΙΚΤΗ
1946, Μικτή Ιωαννίνων – Μικτή Κερκύρας 4-1. Όρθιοι: Μπιρλής, Κουκουνούρης (Σύμβουλος), Γεράσιμος Καραμπουίκης (Σύμβουλος), Ζήσης, Δημήτρης Λάμαρης, Πέτρος Καππάς, Γεώργιος Γεωργιάδης (Πρόεδρος ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ), Σταύρος Μαβίδης, Μαργκοσιάν, Κωνσταντίνος Ματσόπουλος (Πρόεδρος ΑΒΕΡΩΦ), Κώστας Κόκκας και Δημήτριος Καλαμπόκας (Επόπτης γραμμών) Καθιστοί: Καραμολέγκος, Β. Γκρέμος, Ιωάννης Μαβίδης, Σαράντης Παπαηλίας και Χρήστος Παπαντωνίου

Παρ΄όλο ότι τότε ο εμφύλιος σπαραγμός κατάτρωγε τα παιδιά της Ελλάδας εμείς, όχι μόνο δεν βλέπαμε σαν πολιτικό αντίπαλο ο ένας τον άλλο, αλλά αγαπημένοι και ενωμένοι προσπαθούσαμε να ξανασταθούμε στα πόδια μας. Μόλις είχαμε βγεί από τα μαύρα χρόνια της κατοχής και προσπαθούσαμε, με τις λίγες δυνάμεις που διαθέταμε, να δ΄σουμε λίγο κουράγιο και ελπίδα τόσο στους εαυτούς μας όσο και  στους πολίτες των Ιωαννίνων.

Δυστυχώς εκείνη η περίοδος ήταν η ποιο μαύρη περίοδος της αθλητικής ιστορίας των Ιωαννίνων, αλλά και ολόκληρης της χώρας. Σε όλη τη διάρκεια του εμφύλιου σπαραγμού, καμία ή σχεδόν καμία αθλητική εκδήλωση δεν γινότανε. Αντίθετα ο φόρος αίματος που κατέβαλαν οι αθλητές μας ήταν πολύ μεγάλος. Στο πόλεμο του 1940-1941 η αθλητική οικογένεια θρήνησε μόνο έναν νεκρό, τον Κωνσταντίνο Κούρτιο. Στον εμφύλιο θρηνήσαμε για την απώλεια πολλών φίλων και συναθλητών μας.

 

1946-1949, ΑΘΛΗΤΕΣ – ΘΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (Κατ’ αλφαβητική σειρά)

ΝΕΚΡΟΙ

Αναγνωστόπουλος Δημήτριος, αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, ποδοσφαιριστής και αθλητής στίβου  του ΑΒΕΡΩΦ

Δανάκας Ιωάννης, δάσκαλος, ποδοσφαιριστής του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

Ζουρνάς Τιμολέων, Επιπλοποιός, ποδοσφαιριστής του ΑΒΕΡΩΦ και του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

Καππάς Πέτρος, ποδοσφαιριστής  του ΑΒΕΡΩΦ

Μακρής Στέφανος, εκπαιδευτικός, ποδοσφαιριστής του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

Οικονόμου Ευάγγελος ή Παπατσίκας, Δάσκαλος, ποδοσφαιριστής  του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ – ΝΕΚΡΟΙ

Δερέκας Αθανάσιος (ή Παύλος), σπουδαστής, ποδοσφαιριστής του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

Μητροκώστας Γεώργιος, ιατρός, αθλητής στίβου του ΑΒΕΡΩΦ

ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ – ΑΝΑΠΗΡΟΙ

Αναγνωστόπουλος Κωνσταντίνος, εφοριακός, αθλητής  του ΑΒΕΡΩΦ

Γκάτζαρος Σωτήριος,αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, ποδοσφαιριστής του ΑΒΕΡΩΦ

Λύκας Γελωργιος, αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, αθλητής στίβου του ΑΒΕΡΩΦ

Παπαντωνίου Χρήστος, επιπλοποιοός, ποδοσφαιριστής  του ΑΒΕΡΩΦ

Ρωμανέλης Γιάννης, αθλητής στίβου και μετά παράγων του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ

Τσαπάρας Ιωάννης, ποδοσφαιριστής του ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ και μετέπειτα Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αναπήρων και Θυμάτων Πολέμου

ΦΥΛΑΚΙΣΘΕΝΤΕΣ

Νικολαΐδης Χρυσόστομος, αθλητής στίβου του ΑΒΕΡΩΦ, επί 8 έτη στις φυλακές του Χότζα